مرکز پژوهشی تمدن اسلامی پیامبر اعظم(ص) نشریه علمی علم و تمدن در اسلام 2676-4830 2 5 2020 10 22 بررسی مفهوم مدینه ، قریه ، بادیه و رستاق در آیات و روایات 56 75 127048 FA مهدی محمدی استادیار گروه تاریخ اسلام ، دانشکده علوم اسلامی، دانشگاه بین المللی اهل بیت ابوالفضل تاجیک استادیار گروه ادیان و عرفان ، دانشکده علوم اسلامی، دانشگاه بین المللی اهل بیت Journal Article 2021 02 25 شهر به عنوان اقامت گاه یک جانشین انسان، ظرف تمدنی محسوب می­شود. قرآن به سه نوع اقامت گاه انسانی در قالب مدینه، قریه و بادیه اشاره نموده است. در این میان واژه مدینه نسبت به قریه و مشتقات آن و بادیه که محل سکونت بود، بسامد مثبت تری دارد، بدین ترتیب، مدینه در قرآن در برابر دو سکونت گاه حضری، قروی و بدوی، قرار می­گیرد. با توجه به بافت معیشتی نزول آیات، مدینه در برابر قریه و بادیه است. با بررسی بیشتر در منابع روایی، در برخی روایات، واژه رستاق به اضداد شهر، اضافه می­شود، این روایات که چندی پس از اتمام فتوحات صادر شده، ناظر به معیشت روستایی متکی بر کشاورزی است که مانند آن، در جزیره العرب در زمان نزول وحی وجود نداشته است؛ ازاین رو، دربرابر روایاتی که ترغیب به شهرنشینی دارند، مفهوم دیگری ساخته می شود . این پژوهش سعی دارد با روش آماری توصیفی، مفهوم مدینه و اضداد آن در قرآن و روایات را بررسی نماید تا از آن طریق، تصویری از حسن و قبح سکونت گاه ها در اندیشه اسلامی در قرون اولیه ارائه گردد. https://mag.mpte.ir/article_127048_16016c2e6a3372cd6b30397fc48810e0.pdf