مرکز پژوهشی تمدن اسلامی پیامبر اعظم(ص) نشریه علمی علم و تمدن در اسلام 2676-4830 7 28 2026 06 22 A Historical Analysis of the Scientific and Educational Centers of Yazd with the Muzaffarid Dynasty تحلیلی تاریخی پیرامون مراکزِ علمی- آموزشیِ یزد همزمان با حاکمیتِ آل مظفر 141 172 232956 10.22034/icrs.2025.530657.1351 FA جمشید روستا دانشیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. ریحانه میرزایی کارشناسی ارشد تاریخ ایران اسلامی، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. Journal Article 2025 06 17 <em>Muzaffarid Dynasty was established in Meybod and Yazd in the early 8th century AH. By reflecting on the history of this local government, it can be seen that the statesmen and elders of this local government, in addition to their influential political role and the conquests of other regions such as Kerman, Fars, and Isfahan, also had an effective presence in scientific and cultural affairs. In this regard, the present study, using a historical method with a descriptive-analytical approach, aims to explain how the Al-Muzaffar dynasty was formed and their political history, and to analyze the role and position of the rulers and statesmen of this government in improving the scientific and educational level of Yazd and the level of presence of scholars and thinkers in this province. What was the approach of the Mozaffari rulers and the elders of their realm towards building scientific and educational institutions in Yazd and supporting the scholars and scientists of this province? This article is written in a historical manner with a descriptive-analytical approach. Among the results of this paper, we can mention the significant role of the Rukniyeh family and Sayyid Rukn al-Din at the beginning of the Al-Muzaffar dynasty and Shah Yahya Muzaffari, one of the last Muzaffari rulers, in building scientific and educational places and providing the prerequisites for the entry and teaching of scholars in these places. Of course, it is also necessary to state that the Mozaffari people carried out these cultural activities in continuation of the actions of the Atabakans of Yazd, and it can be concluded that the actions of the Mozaffari rulers and statesmen were to some extent influenced by the Atabakans.</em> <span lang="FA">حکومت محلّی آل مظفّر، در اوایل قرن هشتم قمری در میبد و یزد تأسیس گردید. با تأملی در تاریخ این حکومت محلّی می‌توان دریافت که دولتمردان و بزرگان این حکومتِ محلّی علاوه بر نقش تأثیر گذار سیاسی خود و فتوحات نواحی دیگری از جمله کرمان، فارس و اصفهان؛ در امور علمی و فرهنگی نیز حضوری مؤثر داشته­اند. در همین راستا پژوهش حاضر بر آن است تا ضمن بیان چگونگی شکل­گیری حکومت آل مظفّر و تاریخ سیاسی آنان، نقش و جایگاه حاکمان و دولتمردان این حکومت در ارتقاء سطح علمی- آموزشی یزد و میزان حضور علما و اندیشمندان در این ایالت را مورد واکاوی قرار دهد. پرسشِ اصلی پژوهش عبارت است از اینکه حکومتگران مظفری و بزرگانِ قلمرو آنها چه رویکردی نسبت به ساخت اماکن علمی-آموزشی در یزد و حمایت از عالمان و دانشمندانِ این ایالت داشتند؟<strong> </strong>این مقاله به روش تاریخی و با رویکرد توصیفی- تحلیلی نگارش شده است.<strong> </strong>از جمله نتایج این نوشتار می­توان به نقش چشمگیر خاندان رکنیه و سیّد رکن­الدّین در ابتدای حکومت آل مظفّر و شاه یحیی مظفّری از آخرین حاکمان مظفّری در ساخت اماکن علمی ـ آموزشی و فراهم کردن مقدماتی جهت ورود و تدریس علما در این اماکن اشاره کرد. البته بیان این نکته نیز ضروری است که مظفریان این فعالیت­های فرهنگی را در ادامه اقداماتِ اتابکان یزد به انجام رسانیدند و می­توان نتیجه گرفت که اقداماتِ حاکمان و دولتمردانِ مظفری تا حدی متأثر از اتابکان بود.</span> https://mag.mpte.ir/article_232956_abd5f6688e85c353ae1ffa455db970bc.pdf