مرکز پژوهشی تمدن اسلامی پیامبر اعظم(ص) نشریه علمی علم و تمدن در اسلام 2676-4830 7 25 2025 09 23 The contribution of the Ottoman Sultans in the reconstruction and development of Shiite monuments in Iraq (1299 – 1924) سهم سلاطین عثمانی در بازسازی و توسعۀ آثار شیعی عراق (1342-698 ق) 10 29 232280 10.22034/icrs.2025.550558.1396 FA طاهر بابایی استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. Journal Article 2025 08 08 <span style="font-size: 12.0pt; line-height: 115%; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">The Ottoman government conquered Iraq for the first time during the reign of Suleiman the Magnificent, which during that time, the Ottoman Sultan was present there and visited the tombs of the famous figures of the Islamic world. The Ottomans attempted to take over Iraq after losing it during the reign of I.Shah Abbas; finally, during the reign of IV .Murad, they regained control of Iraq; The Ottoman Sultan visited Iraq and once again visited the tombs of prominent Sunnis. Given that the Ottomans claimed to be the leaders of the Islamic world and defenders of Islam, also They had a tolerant approach towards other religions and considered themselves lovers of the Ahl al-Bayt (a.s.), This research has attempted to examine the direct contribution of the sultans who entered Iraq in the reconstruction of Shiite sites, with a descriptive-analytical approach and library method, and also relying on Ottoman Turkish sources. The research findings show that despite the fact that the Ottoman sultans claimed to love the Ahl al-Bayt (a.s.) and despite their attention to the reconstruction of the tombs of Sunni scholars, they had no contribution in the reconstruction of the tombs of the Ahl al-Bayt (a.s.( حکومت عثمانی نخستین‌بار در عصر سلیمان قانونی به عراق دست یافت که با حضور سلطان در بغداد و زیارت مزار‌های مشاهیر مسلمانان همراه بود. عثمانیان پس از اینکه عراق عرب را در عصر شاه عباس اول از دست دادند، تلاش‌هایی برای باز‌پس‌گیری آنجا انجام دادند که سرانجام، در عصر مراد چهارم بار دیگر بر عراق دست یافتند که با حضور سلطان عثمانی در آنجا و توجه مجدد به مزار معاریف اهل تسنن همراه بود. با نگاه به اینکه عثمانیان داعیۀ رهبری جهان اسلام و دفاع از اسلام را داشتند و نیز آنان با رویکرد تسامح و تساهل نسبت به دیگر ادیان و مذاهب خود را محبّ اهل‌بیت (ع) می‌دانستند، در این پژوهش کوشش شده است تا با رویکرد توصیفی- تحلیلی و منابع کتابخانه‌ای و نیز با تکیه بر منابع ترکی عثمانی سهم مستقیم سلاطین حاضر در عراق در بازسازی اماکن شیعی بررسی شود. یافته‌های پژوهش نشان داد که باوجود ادعای پژوهشگران در بناسازی سلطان عثمانی برای اهل‌بیت (ع) و نیز داعیۀ سلاطین عثمانی در ارادت به اهل‌بیت (ع)، غالب توجه آنان به بازسازی مقبره‌های معاریف اهل تسنن معطوف بوده و اقدام برجسته‌ای در بازسازی عتبات نداشته‌اند و معدود اقامات انجام شده در این دوره را باید سهم والیان محلی برشمرد.

https://mag.mpte.ir/article_232280_c1c08ae1e218ccf1fef6bfa156f4a59c.pdf

مرکز پژوهشی تمدن اسلامی پیامبر اعظم(ص) نشریه علمی علم و تمدن در اسلام 2676-4830 7 25 2025 09 23 An examination of the impact of the correspondence of the Constitutionalists' scholars in the Seminary of Najaf Ashraf on the Iranian Constitutional Revolution تأثیرات مکاتبات علمای مشروطهخواه در حوزه علمیه نجف اشرف پیرامون انقلاب مشروطه ایران 30 47 232281 10.22034/icrs.2025.549244.1392 FA محمدعلی چلونگر استاد گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان. اصفهان، ایران Journal Article 2025 08 12 <span style="font-size: 12.0pt; line-height: 115%; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">For someone studying modern Iranian history, it seems that the scholars of the Constitutional movement in Najaf played a significant role in the development of the Iranian Constitutional Revolution, to the extent that their prominent role in various stages of this fateful revolution in Iran's history cannot be overlooked. It is worth mentioning that the sending of various statements, letters, and telegrams by these great scholars, especially during the period of the Minor Despotism (1326-1327 AH), served as a protest against the absolute authoritarian rule of the Qajar family, as well as against foreign loans, the worsening economic situation, the use of violence and cruelty against the peasants, and their defense of the Constitution and the National Assembly. These actions were among the important factors in spreading public participation in the Constitutional movement and in shaking the foundations of the Qajar government. Based on this, the purpose of this article is to examine the role of the correspondences of the scholars of Najaf in the Iranian Constitutional movement and answer the following two questions: <span style="font-size: 12.0pt; line-height: 115%; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">1.Did the correspondences of these scholars of Najaf have an impact on the course of the revolution's developments? <span style="font-size: 12.0pt; line-height: 115%; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">2.What were the most important criticisms these great scholars raised in their letters to the religious faction opposing the Constitution? <span style="font-size: 12.0pt; line-height: 115%; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">3.What was the interaction and relationship between the Najaf scholars and the people who wanted to establish the law, led by Ayatollah Sheikh Fazlullah Nouri? علمای مشروطهخواه در نجف اشرف سهم قابل توجهی در روند توسعه انقلاب مشروطه ایران داشته‌اند، بهطوری که نمی‌توان نقش برجسته آن‌ها را در مراحل مختلف این انقلاب سرنوشت‌ساز در تاریخ ایران نادیده گرفت. ارسال بیانیه‌ها، نامه‌ها و تلگراف‌های مختلف از سوی این علمای بزرگ، بهویژه در دوران استبداد صغیر (۱۳۲۶-۱۳۲۷ ق) بهعنوان اعتراضی علیه حکومت استبدادی مطلقه خاندان قاجاریه، و نیز علیه وام‌های خارجی، وضعیت اقتصادی رو به وخامت، استفاده از خشونت و قساوت علیه رعایا و همچنین دفاع از مشروطه و مجلس ملی،ازعوامل مهم در گسترش مشارکت مردم ایران در روند حرکت مشروطه و تزلزل پایه‌های حکومت قاجاریه بود. بر این اساس، این مقاله قصد دارد تا نقش مکاتبات علمای نجف اشرف در حرکت مشروطه ایران را بررسی کرده و به سه سئوال زیر پاسخ دهد: 1. آیا مکاتبات این علمای نجف اشرف تاثیری در روند تحولات این انقلاب داشته است؟ 2 . مهم‌ترین انتقاداتی که این علمای بزرگ در نامه‌های خود مطرح کردند، چه بود؟ 3. تعامل و ارتباط علمای نجف با مشروعهخواهانه و در رأس آنان با آیتالله شیخ فضلالله نوری چگونه بود؟

https://mag.mpte.ir/article_232281_4c507a4b2d56bd036b39bd31490a245b.pdf

مرکز پژوهشی تمدن اسلامی پیامبر اعظم(ص) نشریه علمی علم و تمدن در اسلام 2676-4830 7 25 2025 09 23 The Holy Shrines as Memory Spaces: Cultural-Civilizational Roles in Preserving and Reproducing Shi‘i Identity عتبات عالیات به‌مثابه مکان حافظه: کارکرد فرهنگی-تمدنی در حفظ و بازتولید هویت شیعی 48 70 232282 10.22034/icrs.2025.549671.1393 FA زهرا روح اللهی امیری دانشیار گروه تاریخ، دانشکده مطالعات سیاسی و تاریخ، دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم، ایران Journal Article 2025 08 01 <span style="font-size: 12.0pt; line-height: 115%; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-themecolor: text1; mso-bidi-language: AR-SA;">Amid intensifying pressures of globalization, the secularization of ritual, and a broader crisis of meaning, revisiting the role of memory-sites such as the Shi‘i holy shrines (al-ʿAtabāt al-ʿĀliyya) has become a theoretical and civilizational necessity. This study examines how these shrines can counter the erosion of meaning and identity fragmentation by contributing to the reproduction of Shi‘i collective identity. The guiding research question asks by what mechanisms and to what extent ritual practices and pilgrimage in Karbala and Najaf activate cultural memory to reinforce psychological cohesion, historical continuity, and the rearticulation of identity narratives. Methodologically, the article adopts a qualitative, analytical design with a descriptive–conceptual approach, drawing on Jan Assmann’s theory of cultural memory, Pierre Nora’s notion of lieux de mémoire, and Paul Ricoeur’s account of narrative identity. Historical documents, theoretical texts, and ritual evidence—centering on a case study of the Arbaeen pilgrimage—are analysed. The findings indicate that the shrines, as memory-centred loci, not only sustain Shi‘i historical remembrance but, through the re-enactment of rituals, the cultivation of belonging, and the formation of transnational networks of solidarity, function as key identity-generative resources within Islamic civilization. At the same time, trends toward secularization, mediatization, and the commodification of ritual can undermine these memory functions. The study concludes that harnessing the mnemonic and civilizational capacities of the shrines offers a viable strategy for sustaining Shi‘i identity in the face of such challenges. در شرایط کنونی که جوامع دینی، به‌ویژه شیعیان، با فشارهای ناشی از جهانی‌شدن، عرفی‌شدن مناسک و بحران معنا مواجه‌اند، بازخوانی نقش مکان‌های حافظه‌ای همچون عتبات عالیات ضرورتی نظری و تمدنی به شمار می‌رود. مسئله اصلی این پژوهش بررسی این نکته است که چگونه عتبات عالیات می‌توانند در برابر فرسایش معنا و گسست‌های هویتی، به بازتولید هویت جمعی شیعه کمک کنند. پرسش محوری آن است که مناسک و زیارت در کربلا و نجف از چه طریق و در چه سطحی می‌توانند حافظه فرهنگی را فعال کرده و انسجام روانی، تداوم تاریخی و بازآفرینی روایت‌های هویتی را تقویت نمایند. روش تحقیق به‌کاررفته در این مقاله کیفی و تحلیلی است و با رویکرد توصیفی-مفهومی، از چهارچوب نظری حافظه فرهنگی یان آسمن، مفهوم مکان حافظه پیر نورا، و روایت هویتی پل ریکور بهره گرفته است. تحلیل اسناد تاریخی، متون نظری و شواهد آیینی، به‌ویژه مطالعۀ موردی آیین اربعین، امکان تبیین دقیق‌تری از جایگاه عتبات در فرایند انتقال معنا فراهم ساخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که عتبات عالیات نه‌تنها به‌عنوان مکان‌های حافظه محور، حافظۀ تاریخی شیعه را زنده نگه می‌دارند، بلکه از طریق بازآفرینی آیین‌ها، تولید احساس تعلق و ایجاد شبکه‌های همبستگی فراملی، به یکی از مهم‌ترین منابع هویت‌ساز در تمدن اسلامی بدل شده‌اند. این نتیجه بیانگر آن است که توجه به ظرفیت حافظه‌ای و تمدنی عتبات، می‌تواند در برابر تهدیدهای ناشی از عرفی‌سازی و کالایی‌سازی آیین‌ها، راهبردی برای پایداری هویت شیعی باشد.

https://mag.mpte.ir/article_232282_53cb64beb3afe5858eb16ca0b8bd3948.pdf

مرکز پژوهشی تمدن اسلامی پیامبر اعظم(ص) نشریه علمی علم و تمدن در اسلام 2676-4830 7 25 2025 09 23 The Historical Transformation of the Urban Fabric of Najaf and the Shrine of Imam Ali (AS) (From Emergence to the Contemporary Period) تغییر و تحول تاریخی بافت شهری نجف و حرم امام علی(ع) (از پیدایش تا دوره معاصر) 71 90 232283 10.22034/icrs.2025.549759.1394 FA سیداحمد عقیلی دانشیار و عضوهیات علمی مرکز معارف اسلامی و ادبیات فارسی دانشگاه صنعتی اصفهان 0009-0007-0128-8674 Journal Article 2025 07 30 <span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-themecolor: text1;">Najaf, as one of the most important centers of Islamic civilization, was established twelve kilometers west of the Euphrates River, yet its location was unfavorable for living for many people. However, after the burial of Imam Ali (AS), this deserted wasteland gradually attracted the attention of his devotees and lovers. Over the centuries, numerous schools and libraries were built around the tomb, and Najaf evolved into a center for the study of Shiite theology and doctrines within Islamic civilization. Today, the city hosts one of the most important educational-religious centers of Islamic civilization, known as the "Najaf Hawza" (Islamic Seminary). This article revolves around two main discussions: First, it addresses the origins and aspects of Najaf's emergence in Islamic civilization, focusing on the formation of the Shrine of Imam Ali (AS) alongside the initial urban fabric of Najaf. The more significant discussion of the article examines the evolution and influence of the Shrine of Imam Ali (AS) as a catalyst for the transformation of Najaf's urban fabric within Islamic civilization from its inception to the contemporary period.The present article emphasizes that the Shrine and Mausoleum of Imam Ali (AS) had a profound impact on the historical transformation of Najaf's urban fabric. Accordingly, employing a descriptive-analytical approach, the article seeks to provide a reasoned answer to the question: What is the relationship between the Shrine of Imam Ali (AS) and the developments and changes in the urban fabric of Najaf? More precisely, the primary research focus is a historical examination of the transformation of Najaf's physical fabric—the shrine—and the influence of the shrine on the urban fabric of Najaf within Islamic civilization (up until the pre-contemporary period). The final conclusion of the research is that one of the most important factors for the growth and prominence of Najaf in Islamic civilization is the urbanity and socio-cultural relations established there, which were influenced by the formation of the shrine. <span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 115%; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; color: black; mso-themecolor: text1; mso-bidi-language: AR-SA;">نجف به عنوان یکی از مهمترین مراکز تمدن اسلامی ، در دوازده کیلومتری غرب رودخانه فرات بنا شده، ولی مکان نامطلوبی برای زندگی بسیاری از مردم بوده است. با این حال، پس از دفن حضرت علی(ع) این بیابان متروک به تدریج مورد توجه مشتاقان و ارادتمندان آن حضرت قرار گرفت. به تدریج و طی قرنها، مدارس و کتابخانه‌های متعددی در اطراف مقبره ساخته شد و نجف به مرکز آموزش الهیات و عقاید شیعه در تمدن اسلامی تبدیل شد. امروزه این شهر محل استقرار یکی از مهمترین مراکز آموزشی- مذهبی تمدن اسلامی به نام «حوزه علمیه نجف» می باشد. مقاله پیشرو حول دو بحث است: اول به مبادی و وجوه پیدایش نجف در تمدن اسلامی پرداخته شده و به شکلگیری آرامگاه امام علی(ع) در راستای بافت اولیه شهر نجف تمرکز دارد. بحث مهمتر مقاله؛ تحول و تاثیرگذاری بافت حرم امام علی(ع) به مثابه دگرگونی بافت شهری نجف در تمدن اسلامی از زمان پیدایش تا دوره معاصر را مورد بررسی قرار میدهد. مقاله حاضر بر این مسأله تاکید دارد که حرم و بارگاه امام علی(ع) تأثیر زیادی در دگرگونی تاریخی بافت شهری نجف داشته است. براین اساس، مقاله با رویکرد توصیفی- تحلیلی به دنبال پاسخی مستدل به این پرسش است که چه نسبتی بین بافت حرم امام علی(ع) با تحولات و تغییر بافت شهری نجف وجود دارد؟ به عبارت بهتر، بررسی تاریخی دگرگونی بافت کالبدی نجف - حرم و تاثیرگذاری حرم بر بافت شهری نجف در تمدن اسلامی(تا <span lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 115%; font-family: IRLotus; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; color: black; mso-themecolor: text1; mso-bidi-language: AR-SA;">قبل از دوره معاصر) مسأله اصلی پژوهش حاضر است. رهیافت نهایی پژوهش آنکه ؛یکی از مهمترین عوامل رشد و درخشش نجف در تمدن اسلامی؛ مدنیت و مناسبات اجتماعی- فرهنگی واقع شده در آن متأثر از شکل گیری حرم می باشد.

https://mag.mpte.ir/article_232283_b63976503fa201cf32eca6467e58f3b2.pdf

مرکز پژوهشی تمدن اسلامی پیامبر اعظم(ص) نشریه علمی علم و تمدن در اسلام 2676-4830 7 25 2025 09 23 Sheikh Morteza Ansari (RA) and the Promotion of Pilgrimage Culture شیخ مرتضی انصاری (ره) و ترویج فرهنگ زیارت عتبات 91 109 232337 10.22034/icrs.2025.552960.1399 FA آرمان فروهی استادیار گروه ایرانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران. 0000-0002-1378-9632 طاهره عبدالملکی کارشناسی ارشد تاریخ ایران اسلامی، گروه ایرانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران. Journal Article 2025 10 12 Pilgrimage to the holy shrines (Atabat-e Aliyat) and the tombs of the infallible Imams (AS) has long been of great importance to Muslims worldwide, especially Shiites. Devotees of the Ahl al-Bayt (AS) have always, despite all hardships and difficulties, made their way to these luminous sanctuaries to express their reverence and devotion. In this regard, the role of scholars and Grand Maraja' Taqlid (sources of emulation) in promoting and expanding the culture of pilgrimage has always been significant and influential, with their sermons and statements providing enlightenment. Among these scholars, the role of Sheikh Morteza Ansari (1214–1281 AH), a prominent Shiite leader and the greatest Marja' Taqlid of his era, is unparalleled. By residing near the sacred shrine of Imam Ali (AS) and engaging in study, teaching, and later assuming general Shiite Marja'iyya, he benefited from the blessings and spiritual effusions of daily pilgrimage and spiritual connection. This research seeks to answer the question: What academic and practical steps did Sheikh Ansari, as a prominent scholar of his time, take to promote the culture of pilgrimage to the Atabat? The findings indicate that pilgrimage to the holy tomb of Imam Hussein (AS) held a special place in his life and conduct, and he repeatedly recommended it to his students and audience. During his leadership of the Shiite community, Sheikh Ansari was among those who revived the Arbaeen pilgrimage and undertook measures such as building caravanserais to facilitate this important endeavor. The present research adopts a descriptive-analytical approach, relying on library resources, with the aim of examining the importance of elucidating ethical and mystical teachings from the perspective of Sheikh Morteza Ansari (RA) and his actions in promoting the culture of pilgrimage. سفر به عتبات عالیات و زیارت قبور ائمه اطهار (ع) از دیرباز مورد توجه مسلمانان جهان به‌ویژه شیعیان بوده است و همواره مشتاقان اهل بیت (ع) در هر شرایط و با هر مشقتی خود را به آن بارگاه‌های نورانی می‌رسانند و در برابر آن ساحت مقدس، عرض ادب و ارادت می‌کنند. در این ارتباط، همواره نقش علما و مراجع عظام تقلید در ترویج و گسترش فرهنگ زیارت مهم بوده و موعظه‌ها و بیانات آنان در این باره،اثرگذار بوده است. در میان علما، نقش شیخ مرتضی انصاری، از زعمای شیعه و بزرگ‌ترین مرجع تقلید عصر خود، شایان توجه است. او با سکونت در جوار بارگاه ملکوتی امیرالمؤمنین (ع) و اشتغال به تحصیل و تدریس و پس از آن، مرجعیت عامه شیعه، از برکات زیارت روزانه و ارتباط معنوی بهره‌مند شد. در این پژوهش به دنبال پاسخ به این سؤال هستیم که شیخ انصاری به‌عنوان عالم برجسته زمانه خود چه گام‌های علمی و عملی در ترویج فرهنگ زیارت عتبات برداشته‌اند. رویکرد پژوهش حاضر توصیفی_‌تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای است که با هدف بررسی اهمیت تبیین آموزه‌های اخلاقی و عرفانی زیارت از منظر شیخ مرتضی انصاری (ره) و اقدامات وی در راستای فرهنگ زیارت انجام می‌شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد در سیره و منش زندگی ایشان، زیارت قبر مطهر امام حسین (ع) جایگاه ویژه‌ داشته است و بارها به شاگردان و مخاطبین خود، آن را توصیه می‌کرد‌ند. شیخ انصاری در دوران زعامت شیعه از احیاکنندگان زیارت اربعین بودند و اقداماتی مانند ساخت کاروانسرا را در تسهیل این امر مهم انجام دادند.

https://mag.mpte.ir/article_232337_09d87c52aeaa29a94cc9fa6558b0865e.pdf

مرکز پژوهشی تمدن اسلامی پیامبر اعظم(ص) نشریه علمی علم و تمدن در اسلام 2676-4830 7 25 2025 09 23 Explaining the most important obstacles and strategies of the British state-building project in Iraq Based on the contents of Gertrude Bell's letters تبیین مهم ترین موانع و راهبردهای پروژة دولت‌سازی بریتانیا در عراق بر اساس مندرجات نامه‌های گرترود بل 110 134 232360 10.22034/icrs.2025.551707.1397 FA ابوالحسن فیاض انوش دانشیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0009-0005-5475-9439 اعظم گنجی هرسینی دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Journal Article 2025 10 07 <span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">After World War I, Mesopotamia came into being through a state-building project called Iraq. Gertrude Bell, a British diplomat-officer, was a central figure in advancing this project. <span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">Although there were numerous obstacles to this project due to the climatic and cultural diversity in this region, the most important obstacle in this path was the entire population that this government was supposed to rule. <span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">The Shiites, who were the majority population of the region, were to form the core of the nation that the new government was to rule. Bell's letters show that one of his concerns in advancing this plan was how the residents of the Shiite holy cities in Iraq (Atabat-e-Aliyat) would react to this. <span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">The main issue of the present study is to explain the understanding and perception of this British agent of the situation of the holy cities of Iraq and how he faced the issues related to these cities in relation to the goals of Britain. In this study, using a descriptive-analytical method, while describing the British state-building project in Iraq, we seek to find out what obstacles Gertrude Bell observed to facilitate the advancement of the goals of Britain in this project and what measures she devised to overcome these obstacles. <span style="font-size: 12.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi;">The results of the study show that the "characteristics of Shiite culture" and "long-standing relations between the inhabitants of this region and the people of Iran" were the main obstacles to advancing Britain's goals, and therefore Gertrude Bell's state-building for the future of this region centered around three main strategies: marginalizing Shiites in the government structure, weakening the position of Shiite mujtahids, and cutting off Iranian influence. پس از جنگ جهانی اول، بین‌النهرین در طی یک پروژه دولت‌سازی با عنوان عراق، موجودیت یافت. گرترود بل؛ افسر دیپلمات بریتانیایی، شخصیت محوری در پیشبرد این پروژه بود. گرچه به دلیل تنوع اقلیمی و فرهنگی در این منطقه، موانع متعددی بر سر راه این پروژه بود اما مهمترین مانع در این مسیر، قاطبه مردمیاند که قرار بود این دولت بر آنها حکومت کند. مندرجات نامه‌های بل نشان می‌دهد که از‌ جمله دغدغه‌های او برای پیشبرد این برنامه، نحوه واکنش ساکنان شهرهای مقدس شیعی در عراق (عتبات عالیات) با این موضوع، بوده است. مسأله اصلی پژوهش حاضر، تبیین درک و دریافت این مأمور بریتانیایی از وضعیت شهرهای مقدس عراق و نحوه مواجهه او با مسائل مرتبط با این شهرها در نسبت با اهداف بریتانیا است. در این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی ضمن تشریح پروژه دولت‌سازی بریتانیا در عراق، در پی آنیم که دریابیم گرترود بل برای تسهیل پیشبرد اهداف بریتانیا در این پروژه چه موانعی را رصد کرده و چه تدابیری برای غلبه براین موانع، اندیشیده است. نتایج بررسی نشان می‌دهد که ویژگی‌های فرهنگ شیعی و روابط دیرینه میان ساکنان این منطقه با مردم ایران از موانع اصلی پیشبرد اهداف بریتانیا بوده است و از اینرو، دولت‌سازی گرترود بل برای آینده این منطقه، حول سه راهبرد اصلی قرار داشته است: به حاشیه راندن شیعیان در ساختار دولت، تضعیف موقعیت مجتهدان شیعه و قطع نفوذ ایرانیان.

https://mag.mpte.ir/article_232360_7c5a2b7ee3f18973f8a79aa1d7824c67.pdf