Scientific Journal 
Science and Civilization in Islam

Scientific Journal Science and Civilization in Islam

Analyzing the Phenomenon of Expansion of Madrasahs in Damascus and Aleppo with Emphasis on the Zengid Dynasty Period: Based on Bourdieu's Capital Theory

Document Type : Original Article

Authors
1 Assistant Professor of the Department of Islamic Philosophy and Theology, Faculty of theology and Islamic Studies, Allameh Tabataba`i University, Tehran, Iran.
2 Master of Art in the Department of History and Civilization of Islamic Nations, Faculty of Islamic Researches and Knowledge, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran.
Abstract
In the 6th and 7th centuries AH, nearly forty Madrasahs were established in the two important cities of Damascus and Aleppo. This number of Madrasahs in only two cities, when compared from a quantitative point of view to the number of previous Madrasahs in Islamic civilization, especially the Nizamiyyah Madrasahs in a significantly higher number of Islamic cities, shows the significant point of the importance of the phenomenon of Madrasahs of Damascus and Aleppo. This phenomenon has become worthy of study in terms of motivations and effective factors in the construction of these Madrasahs. The present research has obtained the descriptive-historical information of these Madrasahs by examining the most important historical sources of this field with a library method; Then, by using Pierre Bourdieu's theory of capital, with the method of qualitative analysis, it tried to match the phenomenon of Madrasahs with the principles of this theory; Based on this theory, Madrasahs as cultural capitals are supposed as the appearance of institutionalized cultural capital to play a role in the development of the social field of the religious discourse of the Shafi'i and Hanafi sects, a factor for attracting respect towards the Zengi rulers and as a result, the development of their symbolic capital by which the continuity and increasing of their soft legitimacy have been recognized in the society.
Keywords
Subjects

ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن علی، (1385 ق/ 1965 م)، الکامل فی التاریخ، بیروت، دار صادر.
ابن شداد، معزالدین محمدبن­علی بن ابراهیم، (1991 م)، اعلاق الخطیره فی ذکر امراء الشام و الجزیره، تحقیق زکریا عبّاره، دمشق، منشورات وزاره الثقافه.
ابن عبری، گریگوریوس، (1377)، تاریخ مختصر الدول، ترجمه‌ی عبدالمحمد آیتی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.
ابن عدیم، کمال­الدین عمر بن احمد بن ابی جراده، (بی‌تا)، بغیه الطلب فی تاریخ الحلب، بیروت، دارالفکر.
ابن عماد حنبلی، شهاب الدین ابوالفلاح عبدالحی بن احمد عکری حنبلی دمشقی، (1406 ق/1986 م)، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، تحقیق الارناووط، دمشق- بیروت، دار ابن کثیر.
ابن قاضی شهبه، ابوبکر بن احمد، (1407 ق)، طبقات الشافعیه، چاپ حافظ عبد العلیم خان، بیروت.
ابن کثیر، (1413 ق /1993 م.)، طبقات الفقها الشافعین، تحقیق و تعلیق احمد عمر هاشم- محمد زینهم محمد غرب، بی‌جا، مکتبه الثقافه الدینیه.
ابن کثیر، ابوالفداء اسماعیل بن عمر دمشقی، (1407 ق/1986 م)، البدایه و النهایه، بیروت، دارالفکر.
ابوشامه، مقدسی دمشقی شافعی، عبدالرحمن بن اسماعیل، (1422 ق/2002 م)، الروضتین فی اخبار الدولتین النوریه و الصلاحیه، بیروت، دارالکتب العلمیه.
اشتری تفرشی، علیرضا، (1397)، «شامیه»، دانشنامه جهان اسلام، ج 26، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، تهران، دانشنامه جهان اسلام.
اشتری تفرشی، علیرضا و گودینی، مهری، (1391)، «ارتباط متقابل عالمان سنی و حاکمان زنگی (521-642 ق)»، تاریخ و تمدن اسلامی، ش 20، صص 93-110.
 انصاری قمی، حسن، (1385)، «دین و دولت در دولت­ های آل زنگی و ایوبیان: درآمدی بر ادبیات سیاسی اسلامی»، کتاب ماه دین، صص 106-104.
ایزدی، حسین و کریم­ زاده سورشجانی، مهناز، (1395)، «سیاست­ های مذهبی و وضعیت علمی و آموزشی شامات (از اتابکان زنگی تا پایان ممالیک)»، فصلنامه تاریخ اسلام، ش 66، صص 161- 185.
بوردیو، پییر، (1378)، «ذوق و سرمایة فرهنگی»، ترجمه لیلی مصطفوی، مجله نامه فرهنگ، ش 30، صص 106- 113.
بهاءالدین بن شدّاد، یوسف بن رافع، (1964 م)، النوادر السلطانیه و المحاسن الیوسفیه، تحقیق جمال­الدین شیال، قاهره، الدار­المصریه للتالیف و الترجمه.
ثواقب، جهانبخش، (1400)، «عوامل انحطاط تمدن اسلامی از منظر پژوهشگران معاصر»، نشریه علمی علم و تمدن در اسلام، ش 8، صص 33- 68.
جنکینز، ریچارد، (1385)، پی­یر بوردیو، ترجمه لیلا جوافشانی و حسن چاوشیان، تهران: نی.
حلبی، سبط ابن العجمی، احمد بن ابراهیم، (1417 ق)، کنوز الذهب فی تاریخ الحلب، حلب، دارالقلم.
خلیل داود زرو، (1971)، الحیاة العلمیة فی الشام فی القرنین الأول و الثانی للهجرة، بیروت.
دوزی، زینهارت، (بی­تا)، تکمله المعاجم العربیه، تحقیق محمدسلیم النعیمی، بغداد: دارالرشید للنشر،
ذهبی، محمد بن احمد، (1363 ق/ 1984 م)، العبر فی خبر من غبر، تحقیق صلاح­الدین منجد، کویت: التراث العربی.
ذهبی، محمد بن احمد، (1413 ق/1993 م)، تاریخ­ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، تحقیق عمر عبدالسلام تدمری، بیروت، دارالکتاب العربی، چ 2.
ذهبی، محمدبن­احمد، (1413)، سیر اعلام النبلاء، چاپ ارناووط و عرقسوسی، بیروت.
زیاده، نقولا، (1966)، دمشق فی عصر الممالیک، بیروت- نیویورک.
شویره، کریستیان، اولیویه، فونتن، (1385)، واژگان بوردیو، ترجمه مرتضی کتبی، تهران: نی.
صلابی، علی محمد، (1428 ق / 2007)، الدوله الزنکیه و نجاح المشروع الاسلامی بقیاده نورالدین محمود شهید فی مقاومه التغلغل الباطنی و الغزو الصلیبی، بیروت، دارالمعرفه.
عتبی، ابونصر محمدبن‌عبدالجبار، (1424 ق)، الیمینی، چاپ احسان ذنون الثامری، بیروت.
غزی، کامل حلبی، (1419 ق)، نهر الذهب فی تاریخ الحلب، حلب، دارالقلم.
غنیمه، عبدالرحیم، (1377)، تاریخ دانشگاه­های بزرگ اسلامی، ترجمه نورالله­کسایی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چ 3.
فارسی، (1403 ق)، الحلقه الاولی من تاریخ نیسابور المنتخب من السیاق، چاپ محمد کاظم محمودی، قم.
فکوهی، ناصر، (1385)، «پیر بوردیو: پرسمان دانش و روشنگری»، مجله علوم اجتماعی (دانشگاه فردوسی مشهد)، ش 5، صص 141-161.
کتبی، محمد بن شاکر، (1397 ق/1977)، عیون التورایخ، تحقیق فصیل السامر و نبیله عبدالمنعم داوود، بغداد، دارالحریه للطباعه، ج 12،
گرابار، اولگ، (1379)، شکل­ گیری هنر اسلامی، ترجمه مهرداد وحدتی دانشمند، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
گودینی، مهری، (1396)، نهاد تعلیم و تربیت در قلمرو زنگیان، تهران، نشر اسحاق.
میرمحمدی، جمال الدین، (1399)، «نقش فقه در تمدن سازی اسلامی»، نشریه علمی تمدن اسلامی و دین پژوهی، ش 6، صص 136-152.
نعیمی، عبدالقادر بن محمد، (1410 ق)، الدارس فی تاریخ المدارس، بیروت، دارالکتب العلمیه.
هروی، علی بن ابوبکر، (1953 م)، الإشارات إلی معرفة الزیارات، چاپ سوردل توماین (جانین سوردیل طومین)، منشورات المعهد الفرنسی للدراسات بدمشق.
یاقوت، (1995)، معجم ­البلدان، بیروت، دارصادر، چ 2.
Bourdieu, Pierre, and Passeron, Jean-Claude, (1997), Reproduction in Education, Society and Culture, translated by Richard Nice, London, Sage Publications.
Bourdieu, Pierre, (1986), ‘The forms of capital’ In: Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education, Edited by Richardson, J., Westport, CT: Greenwood: 241–58.
Bourdieu,  Pierre, (1990), The Logic of Practice, Translated by Richard Nice, Stanford University Press.
Bourdieu, P, (1984), Distinction: A social critique of the judgement of taste, trabslated by R. Nice, London: Routledge.
Huang, Xiaowei, (2019), ‘Understanding Bourdieu - Cultural Capital and Habitus’, Review of Eurupian Studies, Vol. 11, No. 3, P. 45-49.
Makdisi, George, (1981), The Rise of Colleges, Edinburgh: Edinburgh University Press.
Tzanakis, Michael, (2011), ‘Bourdieu`s Social Reproduction Thesis and the Role of Cultural Capital in Equcational Attainment: A Critical Review of Key Emperial Studies’, in Educate, Vol. 11, No. 1, 76-90.
Volume 4, Issue 15
Summer 2023
Pages 33-55

  • Receive Date 13 May 2023
  • Revise Date 01 September 2023
  • Accept Date 21 September 2023