Scientific Journal Science and Civilization in Islam

Scientific Journal Science and Civilization in Islam

Geodesy in the history of Islamic civilization, emphasizing on geodesy chapter in the encyclopedia of Jame –al Ulum, written by Imam Fakhr Razi

Document Type : Extension

Author
Omid Massoudifar
Assistant Professor of Agriculture, Department of Engineering, Payame Noor University, Tehran, Iran.
Abstract
Geodesy science is mentioned as a subset of the precision sciences in the sources of the history of science in the Islamic era and the sources that classify and describe the sciences. This science has a mathematical, computational, geometric and applied essence that has been used in the past, mainly to determine land boundaries, calculate agricultural taxes, astronomical calculations, draw maps and determine and orient roads and places. Geodesy science has received a lot of attention from scholars of Islamic era due to its wide application in the management of society. Imam Fakhreddin Mohammad Razi (543 606 AH / 1149 1210 AD) is one of the scientists of the sixth century AH who pays special attention to exact sciences and surveying science, and mentions it in the encyclopedia of the Jame –al Ulum (Satini) as one of the exact sciences and explains some of the principles of its applications. Attention to triangles is one of the features of Fakhr Razi geodesy Treatise, which shows the division of lands into triangular shapes for surveying. In this research, with the method of library and based on documentary sources, the science of geodesy in Islamic civilization and this chapter in the works of Imam Fakhr Razi have been studied and researched.
Keywords
Islamic Civilization
exact Sciences
Geodesy
Jame –al Ulum
Fakhr Razi
Subjects
آرام، احمد (1366). علم در اسلام، تهران: سروش.
آقایانی چاووشی، جعفر (1380). «خیام و هندسه‌های نااقلیدسی» نشریۀ فرهنگ، ش 39 و 40.
آملی، شمس الدین محمد (1381). نفائس الفنون فی عرایس العیون، تهران: انتشارات اسلامیه.
ابومنصور تمیمی،عبدالقاهر بن طاهر بن محمد (1347). الایضاح عن اصول صناعه المساح. ترجمۀ ابوالفتوح منتجب الدین محمود اصفهانی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
الفتی، هادی (1374). تاریخ کشاورزی و دامپروری در ایران، تهران: امیرکبیر.
انوار، عبدالله (1383). «سیر هندسۀ اقلیدسی از اقلیدس تا شیخ‌الرئیس بو‌‌‌‌علی سینا» تاریخ علم.
بلعمی، ابوعلی محمد بن (1380). تاریخنامۀ طبری، تصحیح محمد روشن، تهران: سروش.
دادبه، اصغر (1374). فخر رازی، تهران: طرح نو.
داندایف، محمد (1391). ایرانیان در بابل هخامنشی، ترجمۀ محمود جعفری دهقی، تهران: ققنوس.
دانش‌پژوه، محمد (1345). یواقیت العلوم و دراری النجوم، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
دهخدا، علی اکبر (1372). لغت‌نامه، ج 44، تهران: دانشگاه تهران.
ذوالفقاری، محمود (1374). نقشه‌برداری، تهران: دانشگاه صنعتی امیرکبیر.
راشد، رشدی (1368). «دنیای اسلام، محل تلاقی هندسه و جبر» مجلۀ پیام یونسکو، ش 234. 
رحیمی، غلامحسین (1387). «تراز‌های کرجی» مجلۀ  تاریخ علم، ش 55، 74-77.
رحیمی، غلامحسین (1389). «ترازهای کرجی، رساله در فن استخراج آب‌های زیرسطحی» تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
سبکی، تاج ادین (1385). طبقات الشافعیه کبری، بیروت: دارالمدار الاسلامیه.
طبری، محمد بن جریر ( 1362). تاریخ طبری، ج 2، ترجمۀ ابوالقاسم پاینده، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
عمید، حسن (1389). فرهنگ عمید، جلد دوم، تهران: راه رشد.
عنصر المعالی، کیکاووس بن اسکندر (1383). قابوس‌نامه، تهران: علمی و فرهنگی.
فارابی، ابونصر محمد بن محمد (1364). احصاء العلوم، ترجمۀ حسین خدیو جم، تهران: علمی و فرهنگی.
فخر رازی، محمد بن عمر (1391). جامع العلوم، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار.
فلاح‌نژاد، منصور (1374). «تطور معماری مساجد در ایران» هنر، ش 30.
قفطی، علی ‌بن یوسف (1398). تاریخ الحکما، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
قمی، حسن بن محمد (1385). تاریخ قم، قم : کتابخانۀ حضرت آیت‌الله مرعشی نجفی.
کرامتی، یونس (1385). دایرة المعارف بزرگ اسلامی، ج 15، زیر نظر محمدکاظم موسوی بجنوردی، تهران: بنیاد دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی.
کرجی، ابوبکر محمد بن الحسن الحاسب (1345). استخراج آب‌های پنهانی، ترجمۀ حسین خدیو جم، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
مسعودی‌فر، امید (1399). «طبقه‌بندی دانش در ایران دورۀ اسلامی و انعکاس علوم دقیقه در آن»  مدیریت دانش اسلامی، بهار و تابستان، 152-172. 
معین، محمد (1381). فرهنگ معین،  ج 2، چ 4، تهران: ادنا.
مینوی، مجتبی (1354). نامۀ مینوی، تهران: سنایی.
Lumpkin Beatrice (1998). Geometry Activities from Many Cultures, Walch Publishing

  • Receive Date 01 December 2021
  • Revise Date 25 December 2021
  • Accept Date 08 January 2022