Scientific Journal Science and Civilization in Islam

Scientific Journal Science and Civilization in Islam

Explaining the most important obstacles and strategies of the British state-building project in Iraq Based on the contents of Gertrude Bell's letters

Document Type : Original Article

Authors
Abolhassan Fayyaz Anush 1
Azam Ganji Harsini 2
1 Associate Professor Department of History, Faculty of Literature, University of Isfahan, Isfahan, Iran
2 PhD student in History of Islam, Department of History, Faculty of Literature, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
10.22034/icrs.2025.551707.1397
Abstract
After World War I, Mesopotamia came into being through a state-building project called Iraq. Gertrude Bell, a British diplomat-officer, was a central figure in advancing this project. Although there were numerous obstacles to this project due to the climatic and cultural diversity in this region, the most important obstacle in this path was the entire population that this government was supposed to rule. The Shiites, who were the majority population of the region, were to form the core of the nation that the new government was to rule. Bell's letters show that one of his concerns in advancing this plan was how the residents of the Shiite holy cities in Iraq (Atabat-e-Aliyat) would react to this.
The main issue of the present study is to explain the understanding and perception of this British agent of the situation of the holy cities of Iraq and how he faced the issues related to these cities in relation to the goals of Britain. In this study, using a descriptive-analytical method, while describing the British state-building project in Iraq, we seek to find out what obstacles Gertrude Bell observed to facilitate the advancement of the goals of Britain in this project and what measures she devised to overcome these obstacles.
The results of the study show that the "characteristics of Shiite culture" and "long-standing relations between the inhabitants of this region and the people of Iran" were the main obstacles to advancing Britain's goals, and therefore Gertrude Bell's state-building for the future of this region centered around three main strategies: marginalizing Shiites in the government structure, weakening the position of Shiite mujtahids, and cutting off Iranian influence.
Keywords
World War I, Iraq, Britain, Gertrude Bell, Shiites. State-building project
Subjects
بر، جیمز (1399). اربابان صحرا، ترجمه هما کریمی راد، تهران، انتشارات اطلاعات.
بل، گرترود (1363). تصویرهایی از ایران، ترجمه بزرگمهر ریاحی، تهران، خوارزمی.
بل، گرترود لوثیان (1401). حافظ به روایت گرترود بل، ترجمه مصطفی حسینی، اصفهان، نشر خاموش.
حسینی، مصطفی (1398). «شمه‌ای از شرح شوق: گرترودبل و ادب پارسی»، نشریه بخارا، ش 135.
حورانی، آلبرت (1384). تاریخ مردمان عرب، ترجمه فرید جواهر کلام، تهران، امیرکبیر.
حیدری، آزاده (1378). «یادی از گرترود بل، بانوی سیاح انگلیسی و سفرنامه او»، نشریه پیام بهارستان، ش 83.
درینیک، ژان پیر (1368). خاورمیانه در قرن بیستم، ترجمۀ فرنگیس اردلان، تهران، انتشارات جاویدان.
دکمجیان، هرایر (1390). جنبش‌های اسلامی معاصر در جهان عرب، ترجمه حمید احمدی، تهران، انتشارات کیهان.
شولتسه، راینهارد (1389). تاریخ جهان اسلام در قرن بیستم، ترجمه ابراهیم توفیق، تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
فرامکین، دیوید (1395). صلحی که همۀ صلح‌ها را بر باد داد، ترجمۀ حسن افشار، تهران، نشر نی.
فولر، گراهام. ای (1400). دنیای بدون اسلام، ترجمه فائقه شاه حسینی، تهران، نیماژ.
لایان، والاس (1395). کردها، عرب‌ها و انگلیسی‌ها؛ خاطرات والاس لایان در عراق (1944-1918)، ترجمه حسن افشار، تهران، نشر مرکز.
لوئیس، برنارد (1381). خاورمیانه: دور هزار سال تاریخ از ظهور مسیحیت تا امروز، ترجمۀ حسن کامشاد، تهران، نشر نی.
منسفیلد، پیتر (1385). تاریخ خاورمیانه، ترجمۀ عبدالعلی اسپهبدی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.
هاردینگ، آرتور (1363). خاطرات سیاسی سرآرتور هاردینگ، ترجمۀ جواد شیخ‌الاسلامی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.
هالم، هاینس (1389). تشیّع، ترجمه محمد تقی اکبری، قم، نشر ادیان.
هولت، پی. ام (1377). تاریخ اسلام پژوهش دانشگاه کیمبریج، ترجمۀ احمد آرام، تهران، امیرکبیر.
Bell, G. M. L. (1920). Review of the civil administration of Mesopotamia. London: Printed and published by his majestys stationery office.
Monroe, Elizabeth (1981). Britain’s moment in the Middle East, 1914-1917, 2nd ed., Baltimore (Md.), Johns Hopkins University Prees.
https://gertrudebell.ncl.ac.uk.
Scientific Journal Science and Civilization in Islam
Volume 7, Issue 25
Autumn 2025
Pages 110-134

  • Receive Date 07 October 2025
  • Accept Date 17 October 2025