ابن ابی اصیبعه، احمد بن قاسم (1387). عیون الأنباء فی طبقات الأطباء، تصحیح محمود نجم آبادی، تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران و مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی.
ابن حوقل (1366). صوره الارض، ترجمه جعفر شعار، تهران: امیرکبیر.
ابن سینا، حسین بن عبدالله (1375). دانشنامه علایی، ترجمه محمد مشکور، چاپ دوم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
ابن سینا، حسین بن عبدالله (1412). النجاه، به کوشش عبدالرحمن عمیره، بیروت: دارالجیل.
ابن فضلان (1345). سفرنامه، ترجمه ابوالفضل طباطبایی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
ابن ندیم، محمد بن اسحاق (1346). الفهرست، ترجمه محمدرضا تجدد، تهران: بانک بازرگانی ایران.
ابنخلدون، عبد الرحمن (۱۳۷۵). مقدمه، ترجمۀ محمدپروین گنابادی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
ابنخلدون، عبدالرحمن بن محمد (1410). مقدمة العلامة ابنخلدون، تهران: استقلال.
ابنسینا، حسین بن عبدالله (2007). السیاسة، علیمحمد إسبر، سوریه: بدایات.
ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد، (1362). التفهیم لأوائل صناعة التنجیم، به کوشش جلالالدین همایی، تهران: بابک.
اشپولر، برتولد (1373). تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی، ترجمه مریم میر احمدی، جلد دوم، تهران: علمی و فرهنگی.
اشرف، احمد (1353). «ویژگیهای تاریخی شهرنشینی در ایران دوره اسلامی»، نامه علوم اجتماعی، ش 4.
اصطخری، ابواسحاق ابراهیم (1340). مسالک و ممالک، به اهتمام ایرج افشار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
باستانیراد، حسن (1390). «مبادلات پولی و سکهخانههای سامانی»، فصلنامه خراسان بزرگ، س 2، ش 2.
باستانیراد، حسن (1393). شهر در ایران زمین، تهران: علم.
باستانیراد، حسن (1397). ایران: پل میانفرهنگی تعاملات بینالمللی جاده ابریشم، تهران: اداره نشر وزارت امور خارجه.
باسورث، کلیفورد ادموند (1371). سلسلههای اسلامی، ترجمه فریدون بدرهای، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
بتانی، محمد بن جابر، (2005). الزیج الصابی فی حساب النجوم و فلک البروج و مواضع الکواکب و غیرها، کارلو آلفونسو نالّینو، لبنان: دار و مکتبة بیبلیون.
برگل، یوری (1403). اطلس تاریخی آسیای مرکزی، ترجمه گودرز رشتیانی، تهران: سمت.
بکار، عثمان (1381). طبقهبندی علوم از نظر حکمای مسلمان، ترجمه جواد قاسمی، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی.
بولت، ریچارد (1398). پنبه، آب و هوا و شتر در ایران اوایل دوره اسلامی: لحظهای از تاریخ جهان، ترجمه شهرام غلامی، تهران: نشر تاریخ ایران.
بولشاکوف ا.م. بلینتسکی، ای. ب. بتویچ، آ.گ (1973)، شهرهای آسیای میانه در قرون وسطی،. لنینگراد، انتشارات نئوکه.
پارسی، حمیدرضا (1393). «پویش شهر، شهرگرایی و شهرنشینی در قرون سوم تا پنجم هجری در ایران»، نشریه هنرهای زیبا – معماری و شهرسازی، س 19 ش 4.
پزشکی، محمد (1383). چیستی فلسفۀ سیاسی در حوزۀ تمدن اسلامی، قم: بوستان کتاب.
پوکنر، مارتین (1402). جهان مکتوب: چگونه ادبیات به تاریخ شکل داد؟، ترجمه علی منصوری، تهران: نشر بیدگل.
تورسانزاده، نذیرجان (1377)، «شهرهای ماوراءالنهر در دوران سامانیان با تأکید بر خجند»، ترجمه رضا نقدی، خراسانپژوهی، س 1، ش 2.
ثعالبی، عبدالملک بن محمد (1420). یتیمة الدهر فی محاسن أهل العصر، شمسالدین، ابراهیم و قمیحه، مفید محمد. بیروت: دار الکتب العلمیة.
چلونگر، محمد علی و محمدباقر خزائیلی (1396). تاریخ علم در تمدن اسلامی، قم، نشر حوزه و دانشگاه.
حبیبی، سید محسن (1386). از شار تا شهر: تحلیلی تاریخی از مفهوم شهر و سیمای کالبدی، تهران: دانشگاه تهران.
حسینی، سیدمحسن (1379). «کتابخانههای خراسان و ماوراءالنهر قبل از هجوم مغول»، مجموعه مقـالات کنگره کتاب و کتابخانه در تمدن اسلامی، قم: آستان قدس رضوی.
حیدر، محمدعلی، (1973). الدویلات الاسلامیه فی المشرق، قاهره: بی جا.
خزائیلی، محمد باقر و اصغر منتظرالقائم (1395). نقد و بررسی طبقهبندی علوم در تمدن اسلامی با تأکید بر نقش ایرانیان، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و دانشگاه اصفهان.
درژ، پیر ژان، امیل. م. بورهرر (1378). جادۀ ابریشم، ترجمه هرمز عبداللهی، تهران: روزنه.
ذنون ثامریری، احسان (1395). حیات علمی در روزگار سامانیان، ترجمه جمال اشرفی، تهران: علمی و فرهنگی.
رابینسون، چیس اف (1397). تاریخنگاری اسلامی، ترجمه محسن الویری، تهران: سمت.
رضایی باغبیدی، حسن (1393). سکههای ایران در دورۀ اسلامی از آغاز تا برآمدن سلجوقیان، تهران: سمت.
زمانی محجوب، حبیب (1393). «رباطهای ماوراءالنهر»، فصلنامه علمی- پژوهشی تاریخ اسلام، س 14، ش 4.
زیدان، جرجی (1983). تاریخ آداب اللغه العربی، بیروت: دارمکتبه الحیاه.
سبکى، عبدالوهاب بن على (1976). طبقات الشافعیه الکبرى. به کوشش محمود محمد طناحى و عبدالفتاح محمدحلو، قاهره: داراحیاء الکتب العربیه.
سردار، ضیاءالدین (1369). «نقش کتاب در گسترش تمدن اسلامى»، ترجمه مهیار علوی مقدم، مشکوه، ش 29.
سلطانزاده، حسین (1364). تاریخ مدارس ایران (از عهد باستان تا تأسیس دارالفنون)، تهران: آگاه.
سوچک، اسوت (1398). تاریخ آسیای میانه (از مغولستان تا خوارزم)، ترجمۀ سیده فهیمه ابراهیمی، تهران: سمت.
شهیدیپاک، محمدرضا (1400). «مفهوم علم در تمدن اسلامی در قرون وسطی، واقعگرایی در مشاهدۀ طبیعت»، نشریه علمی علم و تمدن در اسلام، س 2، ش 9.
صبوریان، محسن (1393). «ابنخلدون و تقسیمبندی ارسطویی علوم»، معرفت فرهنگی اجتماعی، س 5، ش 1.
صفا، ذبیحالله (1384). تاریخ علوم عقلی در تمدن اسلامی تا اواسط قرن پنجم، تهران: مجید.
طباطبایی، جواد (1383). زوال اندیشۀ سیاسی در ایران، چاپ چهارم، تهران: کویر.
طباطبایی، سید جواد (1374). ابنخلدون و علوم اجتماعی، تهران: طرح نو.
طوسی، نظام الملک ابوعلی حسن بن علی (1344). سیاستنامه، تصحیح، محمد قزوینی، چ 2، تهران: انتشارات کتابفروشی زوّار.
عازم، پرویز (1376). ساختمان و تجهیزات کتابخانه. تهران: کتابراه.
غزالی طوسی، ابوحامد محمد (1317). نصیحهالملوک، تصحیح و مقدمه: جلال همایی، تهران: چاپخانه مجلس.
غزالی طوسی، ابوحامد محمد (1354). کیمیای سعادت، به کوشش حسین خدیوجم، تهران: فرانکلین.
الفاجالو، محمد (1402). حیات علمی در نیشابور در قرنهای سوم تا ششم هجری، ترجمه: میثم کرمی و دیگران، تهران: نگاه معاصر.
فارابی، ابونصر محمد بن محمد (1364). اِحصاءالعلوم، ترجمه حسین خدیوجم، تهران: علمی و فرهنگی.
فارابی، ابونصر محمد، (1354). اندیشههای اهل مدینه فاضله، ترجمه و تحشیه جعفر سجادی، تهران: شورای عالی فرهنگ و هنر.
فارابی، ابونصر محمد، (1358). سیاست مدنیّه، ترجمه جعفر سجادی، تهران: انجمن فلسفۀ ایران.
فارابی، ابونصر محمد، (1371). سیاست مدینه، ترجمه و تحشیه جعفر سجادی، تهران: وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی.
فرانک، آیرین، دیوید براونستون (1376). جاده ابریشم، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: سروش.
فرای، ریچارد. ن (1363). تاریخ ایران از اسلام تا سلاجفه (پژوهش دانشگاه کمبریج)، ترجمه حسن انوشه، ج 4، تهران: امیرکبیر.
فرای، ریچارد. ن (1363). عصر زرین فرهنگ ایران، ترجمه مسعود رجبنیا، چ 3، تهران: سروش.
فرای، ریچارد. ن، (1348). بخارا دستاورد قرون وسطی، ترجمه محمود محمودی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
کرمر، جوئل. ل (1375). احیای فرهنگی در عهد آل بویه: انسانگرایی در عصر رنسانس اسلامی، ترجمه محمدسعید حنایی کاشانی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
کرون، پاتریشا (1389). تاریخ اندیشۀ سیاسی در اسلام، ترجمه مسعود جعفری، تهران: سخن.
کهن، فرحناز (1393). «بررسی نقش نهادهای آموزشی در گسترش علم و دانش در دولت امیران سامانی (خراسان بزرگ)»، فصلنامه مطالعات فرهنگی و اجتماعی خراسان، س 9، ش 1.
کهن، فرحناز (1394). «کتابخانه و کتابداری در ایران عصر سامانی»، نشریه مطالعات کتابداری و سازمان اطلاعات، س 26، ش 4.
لسترنج، گی (1377). جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی، ترجمه محمود عرفان، تهران: علمی و فرهنگی.
متز، آدام (1398). تمدن اسلامی در قرن چهارم یا (رنسانس اسلامی)، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگزلو، تهران: امیرکبیر.
محبی، پرویز، (1383). فنون و منابع در ایران (مقدمهای بر تاریخ تکنولوژی و کاربرد مواد در ایران از قرن اول تا سیزدهم هجری)، ترجمه آرام قریب، تهران: اختران.
مقدسی، جرج (1994). نشأة الکلیات معاهد العلم عنـد المسـلمین و فـی الغـرب، ترجمـه محمـد سیدمحمد، جده: جامعه الملک عبدالعزیز.
مقدسی، محمد بن احمد (1361). أحسن التقاسیم فی معرفة الأقالیم، به کوشش علی نقی منزوی، تهران: کومش.
موسوی، سیدعیسی و علی غفرانی (1401). «بررسی عملکرد اقتصادی دولت سامانی در حوزۀ علم و دانش»، نشریه علم و تمدن در اسلام، س 4، ش 14.
مهدی، محسن (1358). تاریخ فلسفۀ ابنخلدون، ترجمه مجید مسعودی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
ناجی، محمدرضا (1378). تاریخ و تمدن اسلامی در قلمرو سامانیان، تهران: مجمع علمی تمدن، تاریخ و فرهنگ سامانیان.
نامعلوم (1362). حدودالعالم من المشرق الی المغرب، به کوشش منوچهر ستوده، تهران: طهوری.
نرشخی، محمد بن جعفر (1363). تاریخ بخارا، تصحیح و تحشیه: محمدتقی مدرس رضوی، تهران: توس.
نصر، سید حسین (1393). علم و تمدن در اسلام، ترجمه احمد آرام، تهران: علمی و فرهنگی.
نفیسى، سعید (1383). زندگى و کار و اندیشه و روزگار پورسینا، تهران: کتابخانه دانش.
یاقوت حموی، یاقوت بن عبد الله (1381). معجم الأدباء، ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران: سروش.
یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله (1380). معجم البلدان، ترجمه علی نقی منزوی، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.
یوسفی فر، شهرام (1390). شهر و روستا در سدههای میانۀ تاریخ ایران، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
Aubin's, Jean. (2018), Elements for the Study of Urban Agglomerations in Medieval Iran", Eurasian Studies 16.
Brentjes, Sonja (2024), Historiography of the History of Science in Islamicate Societies, Abingdon, Oxon; New York, NY: Routledge.
Kennedy, H. (2004). The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century. Pearson Education.
Kovalev, Roman K. (2002). "Dirham Mint Output of Samanid Samarqand and its Connection to the Beginnings of Trade with Northern Europe (10th century)." Histoire & mesure, XVII - 3/4.
Malagaris, George, (2020). Biruni, Oxford Centre for Islamic Studies, oxford university press.
