نشریه علمی علم و تمدن در اسلام

نشریه علمی علم و تمدن در اسلام

رویکرد باستانی پاریزی به دانش تاریخ نگاری نوین

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان
1 دانشیار گروه تاریخ، دانشکده علوم اجتماعی ‌دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
چکیده
محمد ابراهیم باستانی پاریزی از نویسندگان و محققین پرکار و صاحب سبک در تاریخ نگاری ایران می‌باشد که توانست از تلفیق تاریخ با روایت داستانی، جذابیت خاصی به علاقمندان مطالعه کتب تاریخی بدهد. سبک تاریخ‌نگاری باستانی پاریزی در مقایسه با نویسندگان دانشگاهی متمایز و خاص است. او با تلفیق تاریخ، ادبیات و روایت داستانی، توانست توجه افراد زیادی از طبقات مختلف جامعه را به مطالعه کتب و آثار تاریخی جلب نماید. باستانی پاریزی در پی جذاب نمودن تاریخ بود، بدون اینکه آن را تا سطح نازلی مانند رُمان تاریخی یا وقایع نگاری پایین بیاورد. لذا مسأله اصلی تحقیق این است، رویکرد باستانی پاریزی به دانش تاریخ نگاری نوین چگونه بوده است؟ در پژوهش حاضر سعی می‌شود، رویکردهای باستانی پاریزی به دانش تاریخ نگاری نوین که در نوشتار محققین قبلی کمتر به آن توجه شده است، با روش توصیفی و تحلیلی تبیین گردد. یافته‌های تحقیق، بیانگر این مسأله است که باستانی پاریزی تحلیل‌های عمیق و نکته‌های دقیقی از وقایع ساده تاریخی استخراج می‌کرد و آنها را در سطح کلی برای استفاده حال و آینده عموم جامعه تعمیم می‌داد. وی در تاریخ‌نگاری خود، به دنبال راه حلی برای پاسخ به پرسش‌های مخاطبان خود و فراهم نمودن فضای مناسب اخلاقی برای جامعه معاصرش بود. لذا منش تاریخ نگاری باستانی پاریزی، از روش خاص تاریخ‌نگاری او برجسته‌تر بوده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Bastani Parizi's Approach to the Science of Modern Historiography

نویسندگان English

mohammad shoormeij 1
Fazel Farsiad 2
1 Associate Professor Department of History, Faculty of Social Sciences, PayameNoor University, Tehran, Iran
2 Master of science in Iranian Islamic History, PayameNoor University, Tehran, Iran.
چکیده English

Mohammad Ebrahim Bastani Parizi was a prolific and stylistically distinctive writer and researcher in the field of Iranian historiography. He successfully combined historical narrative with storytelling techniques, bringing a unique appeal to readers interested in historical literature. His historiographical style stands apart from that of academic historians. By blending history, literature, and narrative storytelling, he was able to attract a broad audience from various social classes to engage with historical texts and works. Bastani Parizi sought to make history captivating without reducing it to a low level, such as historical novels or mere chronicles.Therefore, the main research question is: How did Bastani Parizi's approach to the Science of modern historiography? In the present study, we attempt to explain Bastani Parizi's approaches to the Science of modern historiography,which have received little attention in previous researchers' writings, using a descriptive and analytical methodology. The findings of this study reveal that Bastani Parizi extracted deep analyses and subtle insights from seemingly simple historical events and generalized them for broader public benefit both present and future. In his historiography, he sought to provide answers to the questions of his audience while also fostering an ethical environment for his contemporary society. Therefore, the character and ethos of Bastani Parizi’s historiography proved to be even more significant than his specific methodological approach.

کلیدواژه‌ها English

BastaniParizi
Historiography
HistoricalPerspective
Historical methodology
Historical Research
آبادیان، حسین، (2015 م/1394). «تاریخ نگاری و تاریخ نگری باستانی پاریزی»، مجله ایران نامه، س 30، ش3، پاییز، صص 350- 330.
آبادیان، حسین، (1401). «مبانی فرهنگی تاریخ نگری و تاریخ نگاری محمد ابراهیم باستانی پاریزی»، مجله مطالعات تاریخ فرهنگی پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ، س 14، ش54، زمستان، صص 59- 37.
اشراقی، احسان، (1393). «یادی از دوست و همکلاس قدیم»، مجله بخارا، یادنامه باستانی پاریزی، س 15، ش99، پی در پی فروردین-اردیبهشت.
اذکایی، پرویز، (1384). «تاریخ در ترازو» درخت معرفت جشن نامه استاد دکتر زرین کوب، به اهتمام علی اصغر محمدخانی، صص 87- 65.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، (1369). حضورستان، تهران، انتشارات ارغوان.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، (1390). زیراین هفت آسمان، تهران، نشرعلم، چ 5.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، (1395 الف). هزارستان، تهران، نشرعلم، چ 2.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، (1395 ب). نای هفت بند، تهران، نشرعلم، چ 7.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، (1371 الف). اژدهای هفت سر، تهران، انتشارات درنا، چ 4.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، (1371 ب). ماه و خورشید و فلک، تهران، انتشارات خرم.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، (1371 ج). کوچه هفت پیچ، تهران، نشر نگاه، چ 6.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، (1368). فرمانفرمای عالم، تهران، انتشارات علمی، چ 3.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، (1393 الف). حماسه کویر، تهران، نشرعلم، چ 2.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، (1393 ب). «مشیرالدوله و ایران باستان»، زندگینامه خدمات علمی و فرهنگی مرحوم استاد باستانی پاریزی تاریخ نگار برجسته، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، (1393 ج). خود مشت مالی، تهران، نشر علم.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، (1392)، خاتون هفت قلعه، تهران، نشرعلم.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، (1400). از پاریزتا پاریس، تهران، نشرعلم، چ 15.
باستانی پاریزی، محمد ابراهیم، (1391). نون جو و دوغ گو، تهران، نشر علم.
باستانی پاریزی، حمید؛ باستانی پاریزی، حمیده (1394). شاعر تاریخ، یادگارنامه محمدابراهیم باستانی پاریزی، تهران، نشرعلم.
بیات، کاوه، (1393). «باستانی پاریزی شاعر لحظه‌های تاریخی»، مجله جهان کتاب، س 19، ش 299 و 300، صص 64-63.
بخشایی شهربابکی، شکوفه، ابطحی، علیرضا، کامرانی فر، احمد و حسن آبادی، ابوالفضل، (1400). «بررسی برخی مؤلفه‌های تاریخ نگاری محلی در آثار باستانی پاریزی»، فصلنامه تاریخ نامه ایران بعد از اسلام دانشگاه تبریز، س 12، ش 29، زمستان، صص 1-24.
تاکمن، باربارا، (1391). تاریخ بی خردی از تروآ تا ویتنام، ترجمه کامشاد، حسن، تهران، نشرکارنامه.
دعایی، سیدمحمود، (1393 الف). «وآن صیادلحظات» مجله بخارا، یادنامه باستانی پاریزی، س 15، ش 99، پی در پی فروردین-اردیبهشت.
دعایی، سیدمحمود، (1393 ب). ازپاریز تا پردیس: یادمان استاد فقید دکتر محمد ابراهیم باستانی پاریزی به اهتمام حسن زندیه، اپ اول، تهران، دانشگاه تهران.
رنجبر، محمدعلی، (1395). «پارادایم شناسی تاریخ نگاری باستانی پاریزی»، فصلنامه پژوهش‌های علوم تاریخی، س 8، ش  13، اسفند، صص 56- 37.
رضوی، مسعود، (1389). همزادآدمیزاد، گستره تاریخ «گفتگوهای مسعود رضوی با تاریخ نگاران ایران»، تهران، هرمس، چ 2.
رضایی، زهره، الهیاری، فریدون و جعفری، علی اکبر، (1397). «نگاه تحلیلی به جایگاه مخاطب عام در تاریخ نگاری باستانی پاریزی»، دوفصلنامه علمی تاریخ نگری و تاریخ نگاری، س 28، ش 107، پاییز و زمستان، صص 83-61.
 زرین کوب، عبدالحسین، (1389). حکایت همچنان باقی، تهران، سخن، چ 4.
 شاهملکی، رضا، (1398). باستانی پاریزی شدن: باستانی پاریزی از زبان فرزند، تهران، انتشارات سفیر اردهال.
زریاب خویی، عباس، (1356)، «گذشته مقدمه حال است»، سی گفتار درباره کرمان، هشتمین کنگره تحقیقات ایرانی کرمان، به نقل از محمد ابراهیم باستانی پاریزی، حماسه کویر، (1393). تهران، نشر علم، صص 36-32.
زمردی، حمیرا و زینلی پور، عزت، (1399). «شگردهای خاص نویسندگی محمدابراهیم باستانی پاریزی در پژوهش‌های تاریخی»، مجله سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهارادب)، فروردین، ش 47، صص 103-87.
 شوهانی، سیاوش، (1393). تاریخنگارمردمی: گفتگویی با سیمین فصیحی، فرهنگ امروز، پایگاه تحلیل و اطلاع رسانی فرهنگ علوم انسانی؛https://www.farhangemrooz.com/news/15413.
 شیخ، محمد؛ فولادی، یعقوب، (1396). «تحلیلی برسبک نگارش باستانی پاریزی در پانویس‌هایش»، فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم ونثر فارسی (بهار ادب)، س 2، ش 36، تابستان، صص 169- 153.
 فصیحی، سیمین، (1377). جریان‌های اصلی تاریخ نگاری در دوره پهلوی، مشهد، انتشارات نوند (نویدسابق).
 فیضی، کریم، (1392). باستانی پاریزی و هزاران سال انسان، تهران، اطلاعات، چ 2.
 کرامتی، محمد هادی، (1370). تاریخ دلگشای اوز، به کوشش محمد شریف هدایتی، مقدمه محمد ابراهیم باستانی پاریزی، شیراز، انتشارات نوید شیراز، چ 2.
کهن، گوئل (1393). » فراخ نگری و انگیزه پروری باستانی پاریزی، نگرشی سیستمی در تاریخ نگاری»، مجله تاریخ بخارا، فروردین و اردیبهشت، س 15، ش99، صص 432-413.
 معصومی، محمدرضا و محجوبی، محسن، (1398). «بررسی برخی لغات و اصطلاحات محلی کرمان و پاریز در آثار محمد ابراهیم باستانی پاریزی»، فصلنامه ادبیات و زبان‌های محلی ایران زمین، س 9، ش 1، بهار، صص 147-109.
 نورائی، مرتضی و رضایی، زهره، (1391). «تاریخ جایگزین و کارکرد آن در همگانی سازی تاریخ»، دوفصلنامه علمی تاریخ نگری و تاریخ نگاری، س 30، ش 26 پیاپی، پاییز و زمستان، صص 320- 297.
دوره 6، شماره 23
بهار 1404
صفحه 182-206

  • تاریخ دریافت 05 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 10 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 12 تیر 1404