آذرنوش، زهرا (۱۳۹۳)، «بررسی عملکرد سیاسی-مذهبی نظامالملک در جهت همراه کردن دین و دولت»، فصلنامه تاریخ پژوهی، ش ۶۰، صص ۷۳-۹۲.
آقسرائی، محمودبن محمد (۱۳۶۲)، تاریخ سلاجقه یا مسامرة الاخبار و مسایرة الاخیار، تصحیح عثمان توران، اساطیر.
ابن اثیر، علی بن ابی الکرم (۱۳۸۵)، الکامل فی التاریخ، بیروت: دارصادر و دار بیروت.
ابن بطوطه، محمد بن عبدالله (۱۴۱۷)، رحلة ابن بطوطة (تحفة النظار فی غرائب الأمصار وعجائب الأسفار)، تحقیق عبدالهادی تازی، رباط: مطبوعات أکادیمیة المملکة المغربیة.
ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی (۱۴۱۲)، المنتظم فى تاریخ الملوک والأمم، تحقیق محمد عبدالقادر عطا و مصطفى عبدالقادر عطا، بیروت: دارالکتب العلمیة.
ابن شادی همدانی (۱۳۷۸)، مجمل التواریخ و القصص، تصحیح سیفالدین نجمآبادی و زیگفرید وبر، آلمان: دومونده نیکارهوزن.
ابن کثیر، اسماعیل بن عمر (۱۴۰۷)، البدایة و النهایة، بیروت: دار الفکر.
ابوالحسنی (منذر)، علی (۱۳۷۸)، «تحریف در متون و مصادر کهن توطئه مستمر دشمنان شیعه: مندرجات «ضد شیعی» سیاستنامه از آن خواجه نظامالملک نیست!»، فصلنامه کلام اسلامی، ش ۳۱، صص. 140-160.
اربابی، ایمان، مجتهدی، مهدی، ثنائی، حمیدرضا (۱۴۰۳)، «تأسیس مدارس و نسبت آن با مساجد و خانه دانشمندان نقد دیدگاههای مقدسی و شَلَبی»، تاریخ و تمدن اسلامی، ش ۴۸، صص ۵۹-۲۳.
اشتری تفرشی, علیرضا و گودینی, مهری (1402)، «تحلیل پدیده گسترش مدارس در دمشق و حلب با تأکید بر دوره زنگیان؛ بر مبنای نظریه سرمایه بوردیو»، نشریه علمی علم و تمدن در اسلام، سال چهارم، شماره ۱۵، صص ۳۳-۵۵. DOI: 10.22034/icrs.2023.179636
اشپولر، برتولد (۱۳۷۳)، تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی، ترجمه جواد فلاطوری ومریم میراحمدی، تهران: علمی و فرهنگی.
امین، سیدحسن (۱۳۸۵)، وطن اسلامی از سلجوقیان تا صلیبیان، ترجمه عبدالحسین بینش، قم: مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی.
بارانی، محمدرضا و نادریان، هدایت (۱۳۹۴)، «پراکندگی جغرافیایی امامیه در ایران دوره سلجوقی»، فصلنامه تاریخ اسلام، ش 1، صص ۷۹-۳۱.
باسورث، ک. ا.(۱۳۸۵)، «تاریخ سیاسی و دودمانی ایران (614-390 هجری/1217-1000 میلادی)» در بویل، جی. آ.، تاریخ ایران کیمبریج، ج 5: از آمدن سلجوقیان تا فروپاشی دولت ایلخانان، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیر کبیر.
بنداری، فتح بن علی (۱۳۵۶)، تاریخ سلسله سلجوقی، ترجمه محمدحسین جلیلی کرمانشاهی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
تازی، عائشه (۲۰۱۸)، «الجهود العلمیه للوزیر السلجوقی نظامالملک الطوسی فی مقاومة الوجود الشیعی بالمشرق الاسلامی خلال القرن (5 ق/11 م)»، الأکادیمیه للدراسات الإجتماعیه و الإنسانیه، ج/ قسم العلوم الإجتماعیه، العدد 19، صص ۷۹-۶۶.
جعفریان، رسول (۱۳۸۸)، تاریخ تشیع در ایران از آغاز تا طلوع دولت صفوی، تهران: نشر علم.
زبیدی، محمد، (۱۴۲۴) [مقدمه بر]، جوینی، عبدالملک بن عبدالله، العقیده النظامیه، تصحیح محمد زبیدی، بیروت: دارسبیل الرشاد.
حسنین، عبدالنعیم محمد (۱۳۸۹)، ایران و عراق در عصر سلجوقی، ترجمه سیدجمال موسوی و عبدالرحیم قنوات، اصفهان: جهاددانشگاهی واحد اصفهان.
حسینی، صدرالدین ابوالحسن (۱۳۸۰)، زبدة التواریخ، اخبار الامراء و الملوک السلجوقیه، ترجمه رمضان علی روح الهی، تصحیح محمد نورالدین، تهران: ایل شاهسون بغدادی.
حلمی، احمد کمالالدین (۱۳۸۳)، دولت سلجوقیان، ترجمه عبدالله ناصری طاهری، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
خیسماتولین، الکسی ا.(۱۳۹۱)، «جعل کتاب در قرون میانه سیرالملوک (سیاست نامه) اثر نظامالملک»، کتاب ماه ادبیات، ش 70، صص ۱۷-۴.
داج، بایارد (۱۳۶۷)، دانشگاه الازهر تاریخ هزار ساله تعلیمات عالی اسلامی، ترجمه آذرمیدخت مشایخ فریدنی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
دانشیار، مرتضی (۱۳۹۸)، «سیرالملوکِ نظامالملک: اغلاط، مجعولات و عامل آنها»، پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی، س 52، ش ۱، صص ۵۷-۲۵. DOI: 10.22059/jhic.2020.277643.653985
دهقانی، محمد (۱۳۹۳)، بررسی تطبیقی رواداری مذهبی در عصر آل بویه و سلجوقیان، قم: نشر ادیان.
راوندی، محمدبن علی بن سلیمان (۱۳۳۳)، راحة الصدور و آیة السرور در تاریخ آل سلجوق، تصحیح محمد اقبال، کتابفروشی علی اکبر اعلمی.
راوندی، مرتضی (۱۳۸۲)، تاریخ اجتماعی ایران، تهران: نگاه.
رحیمی دشت آبادی، محسن و دیگران (۱۴۰۱)، «بررسی تمرکزگرایی مذهبی مبتنی بر نیکواعتقادی و بازخورد آن در مدارس نظامیه»، پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام، ش 31، صص ۳۷۵-۳۴۹. DOI: 10.22111/JHR.2022.37037.3037
زارعان، احمد (۱۳۹۴)، «مدارس نظامیه زمینههای شکلگیری تأثیرات اجتماعی و سیاسی آن»، فصلنامه تاریخ پژوهی، ش 63، صص 231-256.
زرین کوب، عبدالحسین (۱۳۵۳)، فرار از مدرسه درباره زندگی و اندیشه ابوحامد غزالی، تهران: انجمن آثار ملی.
سبکی، عبدالوهاب بن علی (۱۴۱۳)، طبقات الشافعیة الکبری، تحقیق محمود محمد طناحی و عبدالفتاح محمد حلو، هجر للطباعة والنشر والتوزیع.
سلطان زاده، حسین (۱۳۶۴)، تاریخ مدارس ایران از عهد باستان تا تأسیس دارالفنون، تهران: آگاه.
سیوطی، عبدالرحمن بن ابىبکر (۱۴۱۸)، حسن المحاضرة فى أخبار مصر و القاهرة، تصحیح خلیل عمران منصور، بیروت: دارالکتب العلمیه.
شجاع الدینی، محمد (۱۳۸۷)، «مدارس نظامیه» در آموزش عالی در گستره تاریخ و تمدن اسلامی، به اهتمام امیرحسین چیت سازیان، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
شلبی، احمد (۱۳۸۷)، تاریخ آموزش در اسلام از آغاز تا فروپاشی ایوبیان در مصر، ترجمه محمدحسین ساکت، تهران: نشر نگاه معاصر.
شهیدی پاک، محمدرضا (۱۳۹۵)، از جندی شاپور تا نظامیه آموزش و پرورش در ایران و اسلام سلجوقیان و جانشینان، قم: علویون.
صفی، امید (۱۳۸۹)، سیاست/ دانش در جهان اسلام همسویی معرفت و ایدئولوژی در دوره سلجوقی، ترجمه مجتبی فاضلی، تهران: پژوهشکده و مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
طرطوشی، محمدبن محمد (۱۴۱۵)، سراج الملوک، تصحیح نعمان صالح صالح، ریاض: دار العاذریة للطباعة و النشر.
طلس، أسعد محمد (۲۰۱۲)، التربیة و التعلیم فی الإسلام، مصر، قاهره: مؤسسة هنداوی للتعلیم والثقافة.
عقدایی، تورج (۱۳۹۰)، «تعامل دین و سیاست در سیاست نامه»، فصلنامه تخصصی ادیان و عرفان، ش ۲۹، صص ۱۱۲-۸۷.
غنیمه، [محمد] عبدالرحیم (۱۳۷۷)، تاریخ دانشگاههای بزرگ اسلامی، ترجمه نورالله کسائی، تهران: دانشگاه تهران.
فلاح، مرتضی (۱۳۸۳)، «خواجه نظامالملک سیاست در نامه، سیاست در عمل»، کاوش نامه، ش 9، صص ۹۳-۶۹.
قاسم پور، داوود (۱۴۰۱)، جریانهای فکری در دوره سلجوقی مناسبات با قدرت سیاسی، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
قزوینی، زکریابن محمد (۱۹۹۸)، آثار البلاد و اخبار العباد، بیروت: دارصادر.
قزوینی رازی، عبدالجلیل (۱۳۵۸)، نقض معروف به بعض مثالب النواصب فی نقض «بعض فضائح الروافض»، تصحیح میرجلال الدین محدث، تهران: انجمن آثار ملی.
قزوینی، محمد (۱۳۵۸)، یادداشتهای قزوینی، به کوشش ایرج افشار، تهران: علمی.
قمی، نجم الدین ابوالرجاء (۱۳۶۳)، تاریخ الوزراء، تصحیح محمدتقی دانش پژوه، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی
کسایی، نورالله (۱۳۸۳)، فرهنگ نهادهای آموزشی ایران (از روزگار باستان تا تأسیس دولت صفوی)، تهران: دانشگاه تهران.
کسائی، نورالله (۱۳۷۴)، مدارس نظامیه و تأثیرات علمی و اجتماعی آن، تهران: امیر کبیر.
لمبتون، آن (۱۳۶۳)، سیری در تاریخ ایران بعد از اسلام، ترجمه یعقوب آژند، تهران: چاپخانه سپهر.
لمبتن، آن (۱۳۷۲)، تداوم و تحول در تاریخ میانه ایران، ترجمه یعقوب آژند، تهران: نشر نی.
لمبتون، آن (۱۳۸۵)، «ساختار درونی امپراتوری سلجوقی» در بویل، جی. آ.، تاریخ ایران کیمبریج، ج 5: از آمدن سلجوقیان تا فروپاشی دولت ایلخانان، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر.
مادلونگ، ویلفرد (۱۳۸۷)، مکتبها و فرقههای اسلامی در سدههای میانه، ترجمه جواد قاسمی، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی.
مجتهدی، کریم (۱۳۷۹)، مدارس و دانشگاههای اسلامی و غربی در قرون وسطی، با همکاری حسین کلباسی، عبدالرزاق حسامی فر، حمید طالب زاده، محمد ایلخانی و سارا ایلخانی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
مقریزی، احمدبن علی (۱۴۱۸)، المواعظ و الإعتبار بذکر الخطط و الآثار، بیروت: دارالکتب العلمیه.
منظورالاجداد، سید محمدحسین (۱۳۹۹)، امامیه در عصر سلجوقیان، حیات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
منهاج سراج، عثمان بن محمد (۱۳۶۳)، طبقات ناصری، تصحیح عبدالحی حبیبی، تهران: دنیای کتاب.
نجفی، محمد، شادپور، حسن، اسماعیلی، محبوبه (زمستان ۱۴۰۱)، «عوامل تضاد میان اسماعیلیان و سلاجقه و نتایج و پیامدهای آن»، فصلنامه علمی پژوهشی تاریخ، ش 70، ص ۱۳۵-۱۱۲.
نخجوانی، هندوشاه بن سنجر (۱۳۱۳)، تجارب السلف، تصحیح عباس اقبال، تهران: مطبعه فردین.
نخستین، مهدی (۱۳۶۷)، تاریخ سرچشمههای اسلامی آموزش و پرورش غرب، ترجمه عبدالله ظهیری، مشهد: آستان قدس رضوی.
نظامالملک، حسن بن علی (۱۳۷۸)، سیرالملوک، سیاست نامه خواجه نظامالملک، تصحیح هیوبرت دارک، تهران: علمی و فرهنگی.
نیشابوری، ظهیرالدین (۱۳۹۰)، سلجوقنامه، به انضمام ذیل سلجوقنامه ابوحامد محمدبن ابراهیم، تصحیح میرزا اسماعیل افشار «حمیدالملک» و محمد رمضانی صاحب کلاله خاور، تهران: اساطیر.
هاجسن، م. ج. س (۱۳۸۵)، «دولت اسماعیلی»، در بویل، جی. آ.، تاریخ ایران کیمبریج، ج 5: از آمدن سلجوقیان تا فروپاشی دولت ایلخانان، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیر کبیر.
همدانی، رشیدالدین فضل الله (۱۳۸۷)، جامع التواریخ (اسماعیلیان)، تصحیح محمد روشن، تهران: میراث مکتوب.
یعقوبی، محمد طاهر (۱۳۹۴)، حیات علمی و فرهنگی شیعیان امامیه از قرن پنجم تا نیمه قرن هفتم، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
